|
|
BESPREKING 3Hij heeft er lang over gedaan om zijn talloze associaties en indrukken te groeperen. Jarenlang geaarzeld om echt naar buiten te treden. Nooit getwijfeld over dat wat hij wild: het componeren van beeldende kunst. Zijn atelier oogt bijna klassiek en ademt de sfeer van een werkplaats, hoog op een zolder met houten spanten. Een klim naar een plek waar zich een vorser, een denker, een filosoof bevindt. De geur van oud hout en verf, een vriendelijke aarzelende man die ons ontvangt met koffie en broodjes. De zwarte kat van de buurvrouw probeert het beeld bijna compleet te maken, maar is toch niet van harte gewenst. Je weet maar nooit met zoveel kwetsbaar werk. PANTALEON HAJENIUS Als kind kon hij, dank zij het werk van zijn vader, onbeperkt over papier beschikken en zo ongeremd velletjes 'vullen'. Iedere dag werd er getekend in huize Hajenius en dat puur voor het plezier; als dat geen 'teken' is. Waarschijnlijk dat het gebruik van een voor de hand liggende ondergrond, bij hem nog steeds geldend is. Vaak duikelt hij allerlei soorten dragers op die door hun vanzelfsprekendheid zijn werk een licht en ongebonden karakter verlenen. En nog steeds proef je de voldoening en het plezier. Deze drager bepaalt ook mede het associatieve karakter van het werk. Echter, in zijn serieuze kunstproductie is meer aan de hand dan lichtvoetigheid en vreugde. Bij het zien van meerdere werken komt onmiddellijk de constatering dat zijn creatieve proces niet eensluidend is. Het varieert van het associëren op visuele ervaringen, tot het vangen van literatuur of muziek in een beeld, zelfs tot het vrijelijk lenen bij grote voorgangers. Naast zijn drager hecht hij zeer aan een andere basis, een oergevoel. Zijn veelvuldig gebruik van aardkleuren verwijst daarnaar. Vooral in zijn wat vroegere werk kan men zich niet onttrekken aan zijn terugblikken in de kunstgeschiedenis, naar Kandinsky en vooral naar Paul Klee. Of, is het dezelfde muzikale infrastructuur die men ervaart en het kleine onverdachte? De muzikale lijnen, de incidentele ritmische lijnvoering, de zacht ruisende pasteltinten vormen een welhaast symfonische basis. Evenals Klee bedrijft Hajenius zijn kleine anarchie door te knippen, verwerken, plakken in bestaande vormen, en het beeld om te toveren tot een nieuwe verrassende compositie. In zijn meer recente werken zijn de kleuren doorgedonkerd en warmer geworden, mede door de keuze van de nu fluwelen drager. De hier en daar zeer dunne lintjes die zich in de vlakken bevinden of ze omspelen, lijken onbewust hun plaats te vinden. Het beeld wordt persoonlijker, meer ontwikkeld en krijgt een grotere eigenheid, een eigen taal. Er is een klank waar een melodie omheen staat. Een verrassend rood tegen een diep donkerblauw of een vaal groen als een lyrisch accent. De scheidingen in het beeld, liggen tegelijk vervreemdend en vanzelfsprekend, ze zijn zeer persoonlijk. De goede beschouwer ervaart iets van Hajenius' speciale kijk op zijn omgeving.
Martha J. Haveman Terug naar exposities / recensies
|
